Ниқаб – әйел адамның жүзін жауып тұратын, кейбір елдерде қалыптасқан бас киім үлгісі. Бұндай бас киім үлгісін кию дін міндеттеген іс емес. Өйткені құран мен хадисте әйел адамының жүзін жасыруы туралы арнайы бұйрық жоқ.
Иә, асыл дінімізде ар адамға және әйел адамға жауып жүруі қажетті әурет деп танылған жерлер бар. Бірақ адамның жүзі әуретке жатпайды. Сондықтан да жүзді бүркеп, орап, жауып алуды дін талабы деп түсінбеу қажет. Оның үстіне бұлайша бетті бүркеп алатындар көбіне қара түсті киім киіп жүретіні белгілі. Қазақ халқында қара жамылу жақсылықтың нышаны емес.
Әлмисақтан мұсылман болған қазақ халқында әйел адамдардың киім үлгісіне қарасақ орамал, жаулық, кимешек, сәукеле, бөрік барлығы қазақ әйелдерінің ұлттық бас киімі. Әрқайсының адамының жасына қарай киілетін орны бар. Бұл бас киім үлгілері дәстүрлі киім болуымен қатар шариғаттың да талабына сай. Бұқар бабамыздың «Бірінші байлық – денсаулық, екінші байлық – ақ жаулық» деген. Екінші байлыққа ақ жаулықты қоюы, жаулық – қазақ әйелінің ар мен ұятының символы іспетті.
Қай ұлт болмасын ұлттық киімдерінде кең етек киіп, орамал жабынуы көптеген елдерінің көне мәдениеттерінде кездеседі. Әйел адамның барынша кең киініп, басын жабатындығы көрші орыс, алыстағы жапон, корей ұлттарында да бар.
Қазіргі уақытта ниқаб киіп жүзді жасыру – исламдағы парызбен міндет ретінде қабылдау әсіре діншілдік әрі ұлттық танымға қайшы құбылыс. Қасиетті Құрандағы әурет жабу үкімі туралы Алла Тағала «Нұр» сүресінің 31-аятында: «Мүмін әйелдерге айт: харамға көз салмасын! Еріксіз көрінетін жерлерінен басқа абиырларын ашпасын әрі зинадан сақтасын…», — деп бұйырған. Еріксіз көрінетін жерден басқа делінген сөзге зер салсақ, жүз еріксіз көірнетін жер, ал жүзді жасрыуды бұл жерде үкім етіп тұрған жоқ.
Ханафи мәзһабында әйел адамның жүзі (беті), қолы (білегінен бастап), аяғынан (табаны) басқа жерлері түгелдей әурет саналады. Ниқаб киюші әйелдің еш жері көрінбесе, көзді басудың қандай қажеттілігі бар?! Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): “Егер сендерден біреулерің бір әйелді көрсе, сұлулықтары ғажаптандырса” деуінің өзі сол заманда әйелдердің беттері ашық болғандығынның белгісі. Қоштасу қажылығында Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) бен Фазл ибн Аббас аттың үстінде отырғанда Хусамилық бір әйел келеді. Фазл ибн Аббас сұлулығы себепті әйелге тесіліп қарайды. Сол кезде Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) оның жүзін басқа жаққа бұрғызған (Насаи, Тирмизи). Егер ниқаб кию уәжіп болғанда Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) қоштасу қажылығында әйелге жүзін жабуды міндетті түрде бұйырар еді.
Шариғи негіздерді асыра сілтеп, әсіре діншілдікке барып, дінімізді бұрмалауға апаратын осындай әдеттерден тұтас қоғам сақ болуы қажет.
Дәулет Қабидолин,
Шығыс Қазақстан облыстық
«Халифа Алтай» мешітінің наиб имамы
