F16.KZ
  • Жаңалықтар
  • Айдарлар
    • Не жаңалық?
    • Айтпайын десең…
    • Біздің медицина
    • Білім мен ілім
    • Спорт
    • Әлеумет
    • Қылмыс
    • Өнер өрісі
    • Киелі Алтай
    • Ұзын құлақ
    • Сұхбат
    • Оқырман хаты
  • Аудан айнасы
    • Өскемен
    • Риддер
    • Катонқарағай
    • Күршім
    • Зайсан
    • Тарбағатай
    • Марқакөл
    • Самар
    • Алтай
    • Ұлан
    • Глубокое
    • Шемонаиха
  • Репортаж
    • Фоторепортаж
    • Журналист жол үстінде
    • Бейне медиа
    • Арнайы жоба
  • Шекаралық аудан
  • KZ
  • RU
No Result
Барлық нәтижені қарау
F16.KZ
  • Жаңалықтар
  • Айдарлар
    • Не жаңалық?
    • Айтпайын десең…
    • Біздің медицина
    • Білім мен ілім
    • Спорт
    • Әлеумет
    • Қылмыс
    • Өнер өрісі
    • Киелі Алтай
    • Ұзын құлақ
    • Сұхбат
    • Оқырман хаты
  • Аудан айнасы
    • Өскемен
    • Риддер
    • Катонқарағай
    • Күршім
    • Зайсан
    • Тарбағатай
    • Марқакөл
    • Самар
    • Алтай
    • Ұлан
    • Глубокое
    • Шемонаиха
  • Репортаж
    • Фоторепортаж
    • Журналист жол үстінде
    • Бейне медиа
    • Арнайы жоба
  • Шекаралық аудан
  • KZ
  • RU
No Result
Барлық нәтижені қарау
F16.KZ
No Result
Барлық нәтижені қарау

Зайсан өңірінде «қар адамы» болған – Борис Щербаков

F16 F16
25.09.2025, 11:41
Жаңалықтар, Зайсан, Шекаралық аудан
Фото: F16.kz/коллаж

Фото: F16.kz/коллаж

Ертеректе Сауыр, Сайқан тауларында қар адамы өмір сүрген. Бұл туралы F16.kz тілшісіне Зайсан өңірінің тумасы, зоолог, орнитолог Виталий Хахловтың еңбегіне сүйеніп белгілі натуралист-жазушы, ғалым-орнитолог Борис Щербаков әңгімелеп берді.

Хахловтардың отбасы Зайсан уезінде тұрды, — деп бастады әңгімесін Борис ақсақал. Виталий Андреевичтің әкесі Адрей Степанович Хахлов сол заманда лауазымды қызмет атқарған, қазақ тілін жетік білген, ел ішінде сыйлы адам болған. Ал Виталий Ресейдің Томск қаласында жоғары білім алды. Бір жылы каникулға шығып, ауылына келе жатып дүрліккен жұртқа кездеседі. Сұрастырса, жергілікті халық әлдебір денесін түк басқан, орташа бойлы адамды ұстап алған екен. Содан қаумалаған топтың ішінен біреуі “бұл хайуан, оны өлтіру керек” дейді, енді бірі “адамнан аумайды екен, өлтірсек заңға тартыламыз” деп у-да-шу болады. Ақыры ел ағалары араласып, жабайы адамды босатып жіберіпті. Осы жайтты куәгерлерден естіген студент Хахлов елдің айтуымен адамға ұқсас мақұлықтың бейнесін қағазға түсіріп, пышақтың қырындай ғана жұқа кітап етіп шығарыпты.

Борис Щербаковтың айтуынша, кітап кейін белгілі профессор, палеонтолог Валериан Бажановтың қолына түседі. “Қар адамы” туралы оқиға оны қатты қызықтырады. Сөйтіп, Қазақстанда жұмыспен жүргенде ол бұл жөнінде Щербаковтан сұрайды. Борис Васильевич жерлесі Хахловтың кітабын оқымағынын және “қар адамы” туралы естімегінін айтады.

Кейін Бажанов ол материалды Мәскеудегі ғылым академиясында көпшілік назарына ұсынады. Қателеспесем академик Поршнев болу керек, бірден көңіл аударып, оқиғаны мұқият зерттеп қайту үшін Хахловты Зайсанға жібереді. Виталий Андреевич туған жеріне келіп, жабайы адам туралы ел ішінен сұрастырып, деректер жинай бастайды. Қытаймен шекарадағы әскермен, даладағы малшылармен және басқа да адамдармен сөйлеседі. Сұрастырғандардың ішінде бір-бірін танымайтын, әр өңірде тұратын бес-алты адамның айтқандары бір жерден шығып, деректі бекіте түседі. Шынымен де “қар адамы” Сауыр, Сайқан тауларында кездескен, жергілікті халық оны қалың қамыстың, ну жыныстың ішінен көргенін айтқан. Дегенмен ғалым бұл сапарында әлгі мақұлықтың не өзін, не өлексесін кездестірмейді, – деп жалғады әңгімесін натуралист-жазушы.

Хахловтың бұл еңбегі ресейлік ғалымдардың ғана емес, бүкіл әлемдік қауымдастықтың назарын аударады. Осы сапардан кейін-ақ дүниенің түкпір-түкпірінде “қар адамын” ана жерден көріпті, мына жерде кездесіпті”, “қамап қойған жерден қашып кетіпті” деген сияқты әңгімелер айтыла бастаған.

Менің пайымдауымша, Хахлов жазған, суретін салған “қар адамы” осы типтегі мақұлықтардың соңғы тұяғы болса керек. Олар да баяғы динозаврлар секілді уақыт өте келе азайып, құрып бітті. Ал олардың ертеректе Зайсан өңірінде тіршілік еткені рас, – деп сөзін аяқтады Борис Щербаков.

Тегтер: F16Борис ЩербаковЗайсан ауданыҚар адамыШҚО
БөлісуБөлісуЖіберуБөлісу

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Жас ұстаз Жалғас Болатханұлы шекара түбіндегі ауыл мектебін неге таңдады?

Жас ұстаз Жалғас Болатханұлы шекара түбіндегі ауыл мектебін неге таңдады?

27.04.2026, 18:23
Айналма жолдың ортасынан ер адамның денесі табылды – Өскемен

Айналма жолдың ортасынан ер адамның денесі табылды – Өскемен

27.04.2026, 17:38
ШҚО-да қан тапсырғандарға берілетін төлемақы мөлшері артты

ШҚО-да қан тапсырғандарға берілетін төлемақы мөлшері артты

27.04.2026, 17:00
Балалардың жазғы демалысы қауіпсіз, сапалы әрі сауықтыруға бағытталған болуға тиіс - Аида Балаева

Балалардың жазғы демалысы қауіпсіз болуға тиіс — Аида Балаева

27.04.2026, 16:23

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жас ұстаз Жалғас Болатханұлы шекара түбіндегі ауыл мектебін неге таңдады?

27.04.2026, 18:23

Айналма жолдың ортасынан ер адамның денесі табылды – Өскемен

27.04.2026, 17:38

ШҚО-да қан тапсырғандарға берілетін төлемақы мөлшері артты

27.04.2026, 17:00

Балалардың жазғы демалысы қауіпсіз болуға тиіс — Аида Балаева

27.04.2026, 16:23

Шымкент халқы Шығысты таңдап отыр: биыл оңтүстіктен 200 адам көшіп келуге ниетті

27.04.2026, 16:00

Олжас Бектенов «Самұрық-Қазына» АҚ директорлар кеңесінің отырысын өткізді

27.04.2026, 15:22

Өзен трамвайларын жаңа маусымға дайындап жатыр – Өскемен

27.04.2026, 15:01

Қазақстанда өндірісті локализациялау бойынша жаңа келісімдерге қол қойылды

27.04.2026, 14:30

Марқакөл мен Зайсанда салынатын казинолар қалай жұмыс істейді?

27.04.2026, 14:00

Арбатта тұрғындарға тегін құқықтық және қаржылық кеңес береді

27.04.2026, 12:41

САЙТ ТУРАЛЫ

F16.KZ - екі тілде ақпараттық-аналитикалық жаңалық беретін сайт. Біздің команда әрдайым жаңалықтың жаршысы болып, өз оқырмандарын жедел хабардар ету үшін 24/7 режимінде жұмыс істейді.

РЕДАКЦИЯМЕН БАЙЛАНЫС

Телефон: +7 707 192 4464 (WhatsApp)
Email: f16news@mail.ru

Яндекс.Метрика

БІЗГЕ ЖАЗЫЛЫҢЫЗДАР

F16.KZ әлеуметтік желілерде

  • Басты бет
  • Сайт туралы
  • Құпиялылық саясаты
  • Байланыс

© 2026. F16.KZ - Өскемен және Қазақстан жаңалықтары. Барлық құқықтар қорғалған

No Result
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
  • Айдарлар
    • Не жаңалық?
    • Айтпайын десең…
    • Біздің медицина
    • Білім мен ілім
    • Спорт
    • Әлеумет
    • Қылмыс
    • Өнер өрісі
    • Киелі Алтай
    • Ұзын құлақ
    • Сұхбат
    • Оқырман хаты
  • Аудан айнасы
    • Өскемен
    • Риддер
    • Катонқарағай
    • Күршім
    • Зайсан
    • Тарбағатай
    • Марқакөл
    • Самар
    • Алтай
    • Ұлан
    • Глубокое
    • Шемонаиха
  • Репортаж
    • Фоторепортаж
    • Журналист жол үстінде
    • Бейне медиа
    • Арнайы жоба
  • Шекаралық аудан
  • KZ
  • RU

© 2026. F16.KZ - Өскемен және Қазақстан жаңалықтары. Барлық құқықтар қорғалған