Конституция жобасы қолданыстағы адам құқықтары мен бостандықтарын сақтап қана қоймай, олардың аясын кеңейтіп, нақты іске асуы мен қорғалуын күшейтеді. Бұл туралы Конституциялық реформа жөніндегі комиссия отырысында Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Закиева мәлімдеді.
Конституция – мемлекеттің құқық жүйесінің іргетасы. Оның негізінде қабылданатын заңдар әрқайсымыздың және әр баланың өмірі, болашағы мен әл-ауқатына тікелей байланысты. Конституция жобасы мазмұндық тұрғыдан үш маңызды тірекке негізделеді: бостандықтар, құқықтар және міндеттер. Олардың бірлігі – Конституцияның мәні мен тұтастығын қалыптастырады, – деді ол.
Динара Закиева мемлекет азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына кепілдік беретінін, алайда оларды жүзеге асыру өзгелердің құқықтарын бұзбауға, конституциялық тәртіп пен қоғамдық моральға нұқсан келтірмеуге тиіс екендігін атап өтті.
Конституциялық өзгерістердің бірі – екінші бөлім атауының жаңартылуы. «Адам және азамат» бөлімінің орнына «Негізгі құқықтар, бостандықтар мен міндеттер» атауы ұсынылып отыр. Бұл адам құқықтары мен міндеттерінің айрықша маңызын көрсетеді. Аталған бөлімде 29 түрлі құқық, бостандық және міндет қамтылған.
Жаңа редакцияда құқықтар мен бостандықтарды жүзеге асыру басқа адамдардың құқықтарын бұзбауға және бостандықтарын шектемеуге тиіс, конституциялық құрылымның негіздеріне, қоғамдық тәртіпке, азаматтардың денсаулығына және қоғамның адамгершілік болмысына нұқсан келтірмеуі тиіс екені нақты айқындалады. Осы тұрғыдан алғанда, Конституцияда адамның ар-намысы мен қадір-қасиетінің қол сұғылмаушылығы және олардың заңмен қорғалатыны туралы Ереженің ерекше маңызы бар. Бұл адам абыройын қорғауды жаңа деңгейге көтермек, – деді ол.
Сонымен бірге уәкіл ар-ождан бостандығы, еңбек ету құқығы, жүріп-тұру еркіндігі, тұрғын үйге, меншікке, денсаулық сақтауға қатысты құқықтар өзгеріссіз қалғанын атап көрсетті.
