Келер жылдан бастап үстінен қылмыстық іс қозғалған азаматтардың бала асырап алуына, қамқоршы немесе патронат тәрбиеші болуына тыйым салынады. Еліміздің Оқу-ағарту министрлігі жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қорғау жүйесін жетілдіруге бағытталған шаралар қабылдады, деп хабарлайды F16.kz.
Министрлік таратқан ақпаратқа сүйенсек, 2026 жылғы 4 ақпанда күшіне енетін заң балалардың қауіпсіздігін арттыруды көздейді. Жаңа талаптарға сәйкес, қамқоршы, қорғаншы немесе асырап алған ата-ананың соттылығы анықталса, олардың психикалық немесе наркологиялық есепте тұрғаны белгілі болса, бала тәрбиелеу құқығы бірден тоқтатылады. Бұдан бөлек қылмыстық іс қозғалған азаматтарға бала асырап алуға немесе патронат болуға рұқсат берілмейді.
Сондай-ақ, үстінен қылмыстық іс қозғалған азаматтарға бала асырап алуға, қамқоршы немесе патронат тәрбиеші болуға тыйым салынады. Бұл шектеулер балаларды қауіп-қатерден қорғап, қауіпсіз орта қалыптастыруды көздейді, – деп жазды министрлік.
Заңнамада алғаш рет қамқоршылар мен бала асырап алушы ата-аналарға жыл сайын өз сенімділігін растау міндеті енгізілді. Олар денсаулық жағдайы, тұрғылықты жері және соттылығының жоқтығы туралы ақпаратты тұрақты түрде тапсырып отыруға тиіс. Баланы алдымен жақын туыстарына, ал мүмкіндік болмаған жағдайда толыққанды отбасыларға беру тәртібі де заңмен нақтыланды.
Маңызды жаңалықтардың тағы бірі – кәсіби қабылдаушы отбасы институтының іске қосылуы. Бұл тетік баланы тұрақты отбасы табылғанға дейін қауіпсіз, үй жағдайында уақытша тәрбиелеуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге тәлімгерлік жүйе де дамып келеді: бүгінде еліміздің 20 өңірінде 360-тан астам азамат жетім балаларға қолдау көрсетуде.
2025 жылдан бастап баланы мемлекеттік мекемеге орналастыру тәртібі өзгертілді. Енді бала алдымен үш күнге дейін медициналық ұйымға жіберіліп, оның денсаулығы мен қажеттіліктері анықталады.
Қазіргі таңда Қазақстанда 20 мыңнан астам жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала бар. Олардың 82 пайызы отбасылық ортада тәрбиеленіп келеді.
