Шығыс Қазақстанда шетелдік туристерге арналған ойын бизнесі аймақтары Марқакөл және Зайсан аудандарында құрылуы мүмкін. Бұл мәселе қазір орталық мемлекеттік органдар деңгейінде талқыланып, ықтимал локациялар қарастырылып жатыр. F16.kz редакциясы «жаңадан ашылатын құмар ойын орталықтары қалай жұмыс істейді, оның өңір экономикасына, жергілікті халықтың әлеуметтік жағдайына тигізер әсері қандай болады?» деген сұрақтарға жауап іздеп көрді.
Қазір орталық мемлекеттік органдар деңгейінде ойын бизнесін дамыту үшін қосымша аумақтарды айқындау мәселесі пысықталып жатыр. Шығыс Қазақстан облысында лайықты локациялар ретінде Марқакөл және Зайсан аудандарына акцент беріліп отыр. Бұл аудандарды Қазақстан заңнамасына сәйкес ойын қызметін жүзеге асыру аймақтары ретінде бекіту мәселесі уәкілетті мемлекеттік органдардың қарауында.
Шығыс Қазақстан облысы туризм басқармасының басшысы Ержан Сембинов мәселені алдын ала пысықтау үшін екі ауданда қоғамдық пікір зерделенгенін атап өтті.
Былтыр 21 тамыз бен 2 қыркүйек аралығында шетел азаматтарына арналған ойын аймақтарын құруға тұрғындар көзқарасын анықтау мақсатында халық арасында әлеуметтік сауалнама жүргізілді. Нәтижесінде, оған қатысқан респонденттердің басым бөлігі заңнама талаптары сақталған және халықтың әлеуметтік-экономикалық мүдделері ескерілген жағдайда шетелдіктерге арналған ойын аймақтарын ашуға қарсы емес екенін білдірді, – деді басқарма басшысы.
Оның айтуынша, қарастырылып отырған жобалар ойын инфрақұрылымын ғана емес, сонымен қатар қонақ үй секторы мен сервистік инфрақұрылымды қоса алғанда, ілеспе туристік нысандарды дамытуды да көздейді. Бастапқы кезеңде әлеуетті аймақтардың әрқайсында шамамен 25–30 млрд теңге көлемінде жеке инвестиция тарту жоспарланған. Жобаны іске асыру жеке инвестордың қаражаты есебінен жүргізіледі.
Алдын ала есептеулерге сүйенсек, егер бір казино тұрақты жұмыс істейтін болса, бюджетке жылына шамамен 1,7 млрд теңге салық түсуі мүмкін. Бірақ оған қол жеткізу үшін шамамен 8-10 мың адам деңгейінде шетелдік туристер ағыны болуы керек, – деп түсіндірді Ержан Сембинов.
Шекаралық аудандарда ойын бизнесін құру қосымша жұмыс орындарын ашуға ықпал етпек. Туризм басқармасының мәліметінше, бастапқы кезеңде шамамен 140 тұрақты жұмыс орнын құру қарастырылып отыр. Одан кейін инфрақұрылымның дамуына қарай бұл көрсеткішті 500-ге дейін жеткізу көзделген.
Туристік ойын-сауық инфрақұрылымын дамыту шағын және орта бизнеске де пайдалы. Яғнин, туристер көбейгенде қоғамдық тамақтану, көлік қызметі және басқа да сервистерге сұраныс артып, кәсіпкерлік белсенділік күшейеді. Бәсекелестік болады, бұл сапаның артуына ықпал етеді.
Зайсан аудандық мәслихатының төрағасы Еркебұлан Зағыпаров қос ауданда қолға алынатын ойын бизнесі жобасы шекаралық аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуына тың серпін беретінін айтады. Дегенмен депутат «таяқтың екі ұшы» болатын сияқты, бұл мәселенің де екінші жағы бар екенін естен шығармауды ескертті.
Шекаралық аудандарда ойын бизнесі аймақтарын ашу шетелден туристер көбірек тартуға септігін тигізеді. Бұл әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан да тиімді. Егер жоба іске асса, жаңа қонақүйлер, қызмет көрсету орындары ашылып, жергілікті халыққа жұмыс орындары пайда болады, мемлекетке қосымша салық түседі. Тағы бір маңызды жайт – ойын орталықтарының тек шетелдіктерге қызмет көрсетуі. Бұл ретте заң талаптарының сақталуын қатаң қадағалау қажет. Қазақстан азаматының, әсіресе жастардың құмар ойынға араласуына жол берілмеуге тиіс. Өйткені оның әлеуметтік, рухани әсері болуы мүмкін. Сондықтан осы жағын да қаперден шығармасақ, – деді аудандық мәслихат төрағасы.
Туризм басқармасының хабарлауынша, бұл жоба тек шетелдік келушілерге арналған және туризмді дамыту құралының бірі ретінде қарастырылған. Казино қызметін лицензиялау, олардың жұмысын бақылау және заң талаптарының сақталуы, қаржылық операциялардың ашықтығын қамтамасыз ету, кәмелетке толмағандарды кіргізбеу, қоғамдық тәртіпті қадағалау сияқты мәселелер уәкілетті мемлекеттік органдардың құзыретінде болады және еліміздің қолданыстағы заңнамалары шеңберінде жүзеге асырылады.
Шығыс Қазақстанның шекаралық аудандары – Марқакөл мен Зайсанда шетелдік туристерге арналған ойын бизнесі аймақтарын ашу мүмкіндігі қарастырылып жатыр. Жоба экономикалық тұрғыдан тиімді болғанымен, оның әлеуметтік және рухани әсерін де ескеру қажет дейді мамандар. Сондықтан жобаны іске асыру кезінде заң талаптарының сақталуы мен қоғамдық тәртіпті қатаң қадағалау маңызды. Жалпы алғанда, бұл бастама шекаралық аудандардағы туризмді дамыту мен экономиканы жандандырудың тиімді құралы болмақ.
