Шығыс Қазақстан облысында 2025 жылдың 10 айында өкпе обырының 228 жаңа жағдайы анықталды (100 мың адамға шаққанда – 31,6). Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңімен шамалас. Өкпе обыры аймақтағы ең кең таралған онкологиялық аурулардың үштігіне кіреді. Сырқаттанушылықтың ең жоғары деңгейі 60-69 жас аралығында байқалады. Бұл туралы ШҚО Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында өткен брифингте облыстық онкологиялық орталық директорының орынбасары Бекзат Мұқадиева мәлім етті, деп жазады F16.kz.
ӨЛІМ-ЖІТІМ ТӨМЕНДЕГЕНІМЕН, ҚАУІП САҚТАЛЫП ОТЫР
Өкпе обыры онкологиялық өлім-жітімнің негізгі себебі болып қалуда. 2025 жылы өңірде аталған дерттен 125 адам қайтыс болды (100 мың тұрғынға шаққанда – 17,3). Бұл өткен жылмен салыстырғанда 6,9%-ға төмен.
Дәрігерлердің айтуынша, ерте диагностикалау жақсарып келеді. Биыл аурудың I-II кезеңінде анықталған жағдайлар саны 31,3%-ға жетіп, 65 оқиғаны құрады – бұл өткен жылмен салыстырғанда үштен бірге көп. Аурудың IV сатысында анықталған пациенттер саны 33-ке дейін қысқарған. Мұндай оң өзгерістерді халықтың хабардарлығының артуымен және жүйелі тексерістермен байланыстыруға болады. Дегенмен, дәрігерге кеш қаралу – әлі де өзекті мәселе.
ТӨМЕН ДОЗАЛЫ КТ – ТИІМДІ ЕРТЕ АНЫҚТАУ ӘДІСІ
Тәуекел топтарында өлім-жітімді 40%-дан астам төмендететін төмен дозалы компьютерлік томография (ТДКТ) өкпе обырын ерте анықтаудың ең тиімді тәсілдерінің бірі екені дәлелденген.
2026 жылдан бастап Қазақстанда 55-80 жас аралығындағы темекі шегушілер мен бұрын темекі шеккен адамдарға арналған ұлттық өкпе обыры скринингі іске қосылады. Скрининг ТДКТ әдісі арқылы жүргізіледі. ШҚО бұл бағдарламаны енгізуге толық дайын: өңір 2018-2022 жылдары ҚазОРҒЗИ-дің пилоттық жобасына қатысып, 697 зерттеу жүргізген. Нәтижесінде бірқатар ерте патологиялық өзгеріс анықталған.
ЗАМАНАУИ ЕМДЕУ ӘДІСТЕРІ ҚОЛЖЕТІМДІ
Өңірдің онкологиялық орталығында бір портты VATS-хирургия, жаңа буынды сәулелік терапия, таргеттік, химиялық және иммунотерапия сияқты заманауи, аз инвазивті емдеу әдістері кеңінен қолданылып отыр.
ДӘРІГЕРЛЕР КЕҢЕСІ
Мамандардың айтуынша, өкпе обырының алдын алудағы басты қадам – темекі шегуден бас тарту. Ал тәуекел тобындағы азаматтарға тұрақты тексеруден өтіп тұру ұсынылады. Ерте анықталған жағдайда емделу мүмкіндігі әлдеқайда жоғары.
