Соңғы жылдары Қазақстанда туризмді дамытудың жаңа бағыттарына ерекше көңіл бөлініп жатыр. Соның ішінде табиғат аясындағы демалыс, экологиялық және ауыл туризміне қызығушылық айтарлықтай артып келеді. Себебі, бүгінгі саяхатшы тек көрікті жерлерді аралауды ғана емес, жергілікті халықтың тұрмысымен танысып, ұлттық мәдениетті жақыннан сезінуді қалайды. Осы тұрғыдан алғанда Шығыс Қазақстан облысының мүмкіндігі зор.
Бірегей табиғаты, бай тарихы мен ұлттық дәстүрі сақталған ауылдары өңірді туристер үшін тартымды бағыттардың біріне айналдырады.
Бұл бағыттағы жұмыстарға ауыл туризмін дамытуға арналған «iCaravan» платформасы тың серпін беріп отыр. Жоба туристерге қонақүйде емес, жергілікті тұрғындардың үйінде қонып, қазақ ауылының тыныс-тіршілігімен етене танысуға мүмкіндік береді. Мұндай формат саяхаттың мазмұнын байытып қана қоймай, ауыл тұрғындарына қосымша табыс табуға жол ашады.
Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің мәліметінше, бүгінде өңірде «iCaravan» платформасына 30 отбасы қосылған. Олар бір мезетте 250-ден астам қонақты қабылдай алады. Жобаға қатысуға ниетті тұрғындардың саны жылдан-жылға артып келеді. Бұл ауылдық жерлерде туризмді кәсіп көзіне айналдыруға деген қызығушылықтың өсіп келе жатқанын аңғартады.
Платформаның ерекшелігі – саяхатшы өзін қарапайым турист емес, ауылдың бір мүшесіндей сезінеді. Қонақтар жергілікті тұрғындардың үйіне орналасып, ұлттық тағамдардан дәм татады, қазақ халқының салт-дәстүрімен, тұрмысымен, қолөнерімен танысады. Сонымен қатар, үй иелері қонақтарды өңірдің көрікті жерлеріне бастап барып, табиғи, тарихи және мәдени нысандар туралы әңгімелейді. Бұл кәдімгі экскурсиядан әлдеқайда әсерлі әрі шынайы саяхат.
Мұндай тәжірибе әлемнің көптеген мемлекеттерінде кеңінен таралған. Еуропаның бірқатар елдерінде ауыл туризмі ауыл халқының негізгі табыс көздерінің біріне айналған. Қазақстанда да осы бағытты дамытуға барлық мүмкіндік бар. Әсіресе, Шығыс Қазақстан табиғатының әсемдігімен, ұлттық болмысын сақтаған ауылдарымен және тарихи орындарының көптігімен ерекшеленеді.
Өңірде бұл бағытты дамытуда Катонқарағай ауданына ерекше назар аударылып отыр. Алтайдың баурайында орналасқан бұл өлке ұлттық парктерімен, биік тауларымен, мөлдір көлдерімен, саф ауасымен ғана емес, қазақы дәстүрдің қаймағы бұзылмаған ауылдарымен де туристерді қызықтырады. Сондықтан Катонқарағай ауыл туризмін дамытуға ең қолайлы өңірлердің бірі саналады.
Аталған жұмыстарға Шығыс Қазақстан облысы әкімінің кеңесшісі Сұлтанбек Сыздықов қолдау көрсетіп, ауданның туристік әлеуетін дамыту мен насихаттауға атсалысып келеді. Мұндай қолдау өңірдегі туризмнің жаңа бағыттарын дамытуға және жергілікті тұрғындардың бастамаларын жүзеге асыруға оң әсерін тигізуде.
Платформаның негізін қалаушы Талғат Әлидің айтуынша, жобаның негізгі мақсаты – Қазақстанның ауылдарын туристік бағыт ретінде танытып, олардың экономикалық мүмкіндігін арттыру.
– Катонқарағайдың бүгінгі тәжірибесі ауыл туризмінің жергілікті халыққа нақты пайда әкеліп, өңірдің шетелдік және отандық туристер үшін тартымдылығын арттыра алатынын көрсетіп отыр, – дейді ол.
Расында да, ауыл туризмінің тиімділігі бірнеше бағыттан көрінеді. Біріншіден, ауыл тұрғындары өз үйін туристерге ұсынып, қосымша табыс табады. Екіншіден, жергілікті өнімдерге сұраныс артады. Қонақтарға ұсынылатын сүт, қымыз, бал, ет өнімдері, ұлттық тағамдар мен қолөнер бұйымдары ауыл кәсіпкерлерінің табысын көбейтуге ықпал етеді. Үшіншіден, жастар үшін туған ауылында еңбек етіп, табыс табуға мүмкіндік көбейеді. Бұл өз кезегінде ауылдан көшудің алдын алуға да белгілі бір дәрежеде әсер етеді.
Туризмнің дамуы ауыл инфрақұрылымының жақсаруына да серпін береді. Жолдардың жөнделуі, байланыс сапасының артуы, сервистік қызметтердің көбеюі ең алдымен жергілікті тұрғындардың өмір сапасына оң ықпал етеді.
Платформа әзірлеушілері Шығыс Қазақстан облысының тұрғындарын жобаға қосылуға шақырып отыр. Егер тұрғындардың қонақ қабылдауға мүмкіндігі болса, «iCaravan» платформасына тіркеліп, туристерді қабылдау арқылы отбасылық бюджетін толықтыра алады. Бұл үлкен қаржыны қажет етпейтін, бірақ тиімділігі жоғары кәсіптің бірі ретінде бағаланып келеді.
Ал туристер үшін қызметті пайдалану тәсілі өте қарапайым. «iCaravan» мобильді қосымшасын жүктеп, ұнаған үйді таңдап, брондай саласыз. Осылайша қарапайым саяхат табиғат аясындағы демалыспен ғана шектелмей, қазақ халқының қонақжайлығы мен мәдениетін, салт-дәстүрін тереңірек танып-білуге мүмкіндік береді.
Шығыс Қазақстан бүгінде табиғи байлығымен ғана емес, ауыл туризмін дамытудағы жаңа бастамаларымен де ерекше. Мұндай жобалар өңірдің туристік әлеуетін арттырып қана қоймай, ауыл тұрғындарының әл-ауқатын жақсартуға, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге және ішкі туризмді дамытуға елеулі үлес қосатыны сөзсіз.
